JAKARTA– Menteri Kewangan Indonesia, Purbaya Yudhi Sadewa menarik balik cadangan awal untuk mengenakan levi ke atas kapal yang menggunakan laluan strategik Selat Melaka dan Selat Singapura, selepas kenyataannya mencetuskan perdebatan mengenai implikasi undang-undang serta geopolitik.
Cadangan tersebut pada mulanya dikaitkan dengan idea mengambil pendekatan seperti Iran yang dilaporkan mempertimbangkan caj ke atas kapal yang melalui Selat Hormuz ketika ketegangan serantau meningkat.
Bagaimanapun, Purbaya kemudian menjelaskan bahawa Indonesia tidak akan mengeksploitasi laluan perairan antarabangsa semata-mata untuk menjana hasil negara, sambil mengakui terdapat kekangan undang-undang dan pertimbangan hubungan antarabangsa yang perlu diambil kira.
“Jika difikirkan secara teori memang boleh, tetapi realitinya tidak semudah itu,” katanya dalam satu simposium kewangan di Jakarta.
Beliau turut menegaskan bahawa sebarang langkah berkaitan caj laluan kapal di Selat Melaka perlu mendapat persetujuan bersama Malaysia dan Singapura sebagai negara pesisir utama.
Laluan perdagangan global utama
Selat Melaka sepanjang kira-kira 900 kilometer merupakan antara laluan perkapalan paling sibuk di dunia, menghubungkan Asia dengan Timur Tengah dan Eropah serta mengendalikan sebahagian besar perdagangan global.
Laluan itu secara tradisinya dikawal melalui prinsip kebebasan navigasi di bawah undang-undang antarabangsa, dengan kerjasama tiga negara iaitu Indonesia, Malaysia dan Singapura dalam memastikan keselamatan serta kelancaran perkapalan.
Penegasan prinsip kebebasan navigasi
Pihak berkuasa Singapura melalui Maritime and Port Authority of Singapore menegaskan bahawa keselamatan di Selat Melaka dan Selat Singapura bergantung kepada kerjasama antarabangsa yang berterusan serta komitmen untuk memastikan laluan kekal terbuka.
Sementara itu, Menteri Luar Singapura, Vivian Balakrishnan, menegaskan bahawa prinsip transit bebas merupakan hak semua negara dan tidak boleh dijadikan alat sekatan atau caj oleh mana-mana pihak.
Beliau turut menekankan bahawa ketiga-tiga negara pesisir berkongsi kepentingan strategik untuk memastikan laluan tersebut kekal terbuka dan tidak terjejas oleh ketegangan geopolitik.
Pendekatan diplomatik Indonesia
Dalam perkembangan berkaitan, Indonesia menegaskan pendiriannya untuk kekal dengan dasar luar “bebas dan aktif”, selain tidak berpihak kepada mana-mana blok kuasa dalam isu geopolitik global.
Menteri Luar Indonesia, Sugiono berkata, sebarang kerjasama pertahanan dengan kuasa luar tetap tertakluk kepada kepentingan kedaulatan negara serta prosedur dalaman Indonesia.
Beliau turut menambah bahawa kehadiran kapal perang asing di rantau itu adalah perkara biasa dan tidak semestinya mencerminkan peningkatan ketegangan.
Walaupun cadangan mengenakan levi terhadap laluan strategik itu mencetuskan perhatian, Indonesia kini menegaskan bahawa ia tidak bercadang untuk mengkomersialkan laluan perairan antarabangsa, sebaliknya mengekalkan pendekatan kerjasama serantau dan pematuhan kepada undang-undang laut antarabangsa.- Agensi
