Ramai menganggap Pilihan Raya Negeri (PRN) Melaka yang bakal berlangsung pada 14 November ini akan menjadi hala tuju kepada gabungan parti-parti bertanding.
Pola sokongan, prestasi semasa kerajaan dan beberapa faktor lain menjadi penentu siapa yang mendapat sokongan pengundi.
Pensyarah Kanan Sains Politik, Fakulti Sains Pentadbiran dan Pengajian Polisi, Universiti Teknologi MARA (UiTM), MUJIBU ABD MUIS juga menyifatkan PRN Melaka bakal menguji sama ada momentum itu benar-benar mencerminkan peningkatan sokongan rakyat atau sekadar kelebihan organisasi dan kelemahan pihak lawan.
Ikuti perkongsiannya bersama wartawan Harian Metro, MOHAMMAD KHAIRIL ASHRAF MOHD KHALID.
Bagaimana peluang setiap parti dalam PRN Melaka 14 November ini?
Pada hemat saya, Barisan Nasional (BN) memasuki PRN Melaka dengan kelebihan sebagai parti penyandang, tetapi kelebihan itu tidak bermaksud kemenangan besar pada 2021 boleh diulangi secara automatik. Kita perlu membezakan antara kelebihan struktur yang dimiliki parti pemerintah dengan penerimaan sebenar pengundi terhadap prestasi kerajaan negeri.
Dalam PRN Melaka 2021, BN memenangi 21 daripada 28 kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN), manakala Pakatan Harapan (PH) memperoleh lima kerusi dan Perikatan Nasional (PN) dua kerusi. Namun, keputusan itu turut memperlihatkan bahawa kemenangan dari segi kerusi tidak semestinya menggambarkan sokongan popular yang sama besarnya.
BN mempunyai beberapa kelebihan, antaranya jentera akar umbi yang tersusun, pengalaman pilihan raya, jaringan pemimpin tempatan dan keupayaan menggerakkan penyokong. Kepimpinan Ketua Menteri, Datuk Seri Ab Rauf Yusoh, juga memberikan BN satu wajah kepimpinan negeri yang boleh dinilai berdasar rekod pentadbiran.
Namun, persoalan yang lebih besar ialah sama ada kelebihan organisasi itu mampu diterjemahkan menjadi keyakinan pengundi, khususnya dalam kalangan pengundi muda, pengundi atas pagar dan mereka yang menilai politik berdasarkan kos sara hidup serta peluang ekonomi. Penyandang bukan sahaja perlu menjual janji, tetapi mempertahankan rekod prestasinya.
Kemenangan besar BN di Johor pada Julai 2026, apabila memperoleh 48 daripada 56 kerusi DUN memang memberikan suntikan moral kepada parti itu. Walau bagaimanapun, keputusan Johor tidak boleh dipindahkan secara langsung ke Melaka kerana kedua-dua negeri mempunyai dinamika calon, persaingan setempat dan corak pengundian yang berbeza.
Bagi PH, cabaran utamanya membuktikan gabungan itu masih mempunyai keupayaan menjadi alternatif kerajaan negeri, bukan sekadar mengekalkan pengaruh di kawasan tertentu. PH perlu menawarkan naratif yang jelas tentang ekonomi rakyat, tadbir urus dan pembangunan negeri. Ia juga perlu memastikan kerjasama dengan BN di peringkat Persekutuan tidak menyebabkan pengundi keliru identiti serta tawaran politiknya di peringkat negeri.
Bagi PAS dan komponen yang sebelum ini bergerak melalui PN, cabaran menjadi lebih rumit susulan pembatalan pendaftaran PN (sebelum ini). PAS mempunyai ruang menggerakkan sokongan melalui identiti parti, jaringan akar umbi dan pengundi yang cenderung kepada politik Melayu-Islam.
Apakah isu yang dijangka dibawa dalam PRN Melaka kali ini?
Saya melihat sekurang-kurangnya empat kelompok isu yang berpotensi menentukan arah persaingan, iaitu ekonomi rakyat, prestasi pentadbiran negeri, peluang masa depan golongan muda dan kedudukan parti politik dalam landskap nasional.
Pertama, kos sara hidup akan menjadi ukuran paling dekat antara politik dengan pengalaman harian pengundi. Rakyat mungkin mendengar pelbagai pengumuman tentang pembangunan, pelaburan dan pertumbuhan ekonomi, tetapi mereka tetap menilai kerajaan berdasarkan kemampuan memenuhi keperluan harian, mendapatkan pekerjaan yang stabil dan membina kehidupan yang lebih terjamin.
Melaka mempunyai sektor pelancongan, perkhidmatan, perdagangan dan industri penting kepada ekonomi. Oleh itu, isu yang wajar diberikan perhatian termasuk kualiti pekerjaan, pendapatan pekerja, peluang perniagaan perusahaan kecil dan sederhana, kos perumahan serta kemampuan golongan muda untuk terus tinggal dan bekerja di negeri sendiri.
Kedua, prestasi kerajaan negeri akan menjadi isu utama kerana BN bukan lagi sekadar parti yang menawarkan perubahan. Sebagai penyandang, BN perlu menjelaskan hasil pentadbirannya, kemajuan projek pembangunan, kecekapan penyampaian perkhidmatan dan sejauh mana pembangunan tersebut benar-benar memberikan manfaat kepada rakyat.
Ketiga, isu tadbir urus dan integriti boleh mempengaruhi persepsi terhadap kerajaan. Pengundi semakin terdedah kepada maklumat melalui media sosial dan mempunyai lebih banyak ruang untuk membandingkan janji politik dengan tindakan sebenar. Oleh itu, persoalannya bukan semata-mata sama ada kerajaan berjaya melaksanakan pembangunan, tetapi juga sama ada keputusan dibuat secara telus, bertanggungjawab dan mengutamakan kepentingan awam.
Selepas PRN Sabah, Johor dan Negeri Sembilan, kaedah kempen manakah yang berkesan?
Kempen berkesan hari ini ialah gabungan antara jentera akar umbi yang tersusun, calon yang mempunyai kredibiliti tempatan dan komunikasi digital yang mampu menyampaikan mesej secara langsung kepada pengundi. Namun jelas ketika ini, tidak ada satu kaedah yang boleh dianggap berkesan untuk semua negeri dan semua kelompok pengundi. Analisis pasca-pilihan raya turut menekankan kepentingan mobilisasi akar umbi, kekuatan kempen BN dan kelemahan naratif serta strategi PH dalam menghadapi pilihan raya tersebut.
Pengajaran pertama ialah jentera parti masih penting, tetapi jentera yang besar tidak semestinya berkesan jika tidak mempunyai hubungan yang dipercayai dengan pengundi. Parti perlu mengenal pasti isu setiap kawasan, memahami kelompok pengundi yang perlu didekati dan memastikan calon mempunyai rekod khidmat boleh dinilai.
Kedua calon memainkan peranan yang sangat besar. Pengundi mungkin mempunyai kecenderungan terhadap parti tertentu, tetapi keputusan di peringkat DUN turut dipengaruhi oleh reputasi calon, kebolehcapaian, keupayaan menyelesaikan masalah dan hubungan dengan masyarakat setempat.
Dalam konteks Melaka, calon yang dikenali kerana kerja lapangan yang konsisten berpotensi mempunyai kelebihan berbanding calon yang hanya muncul ketika pilihan raya. Pengundi mahu melihat pemimpin yang mudah dihubungi, bukan sekadar wajah yang muncul pada poster dan papan iklan.
Sejauh manakah pengaruh gelombang biru dalam PRN Melaka?
Saya melihat gelombang biru sebagai faktor yang boleh memberikan kelebihan kepada BN, tetapi kita perlu berhati-hati daripada menyamakan kemenangan besar di Johor dengan kewujudan gelombang nasional yang seragam. Kemenangan besar di sesebuah negeri tidak semestinya menandakan perubahan menyeluruh dalam kecenderungan politik pengundi di seluruh negara. Kita perlu membezakan antara kemenangan yang berpunca daripada kekuatan parti di sesuatu kawasan dengan gelombang politik yang merentas negeri dan kelompok pengundi.
Dalam konteks Melaka, gelombang biru mempunyai asas tertentu kerana BN ialah penyandang dan pernah memperoleh 21 kerusi dalam PRN 2021. Kemenangan Johor boleh membantu meningkatkan keyakinan jentera, memberikan momentum kepada kepimpinan dan membentuk persepsi bahawa BN sedang kembali mengukuhkan kedudukannya.
Tetapi momentum politik tidak semestinya diterjemahkan kepada undi. Pengundi Melaka mempunyai pertimbangan sendiri, termasuk prestasi kerajaan negeri, reputasi calon, isu setempat dan penerimaan terhadap kerjasama politik antara BN dengan PH di peringkat Persekutuan.
Selain itu, BN perlu berdepan dilema yang agak menarik. Di satu pihak, parti itu boleh menggunakan kemenangan Johor sebagai bukti sokongan terhadapnya sedang meningkat. Di pihak lain, jika kempen terlalu bergantung pada naratif kemenangan tersebut, ia berisiko mengabaikan persoalan yang lebih dekat dengan pengundi Melaka.
Siapakah yang dilihat sebagai ‘poster boy’ bagi setiap parti dalam PRN Melaka?
Pada pandangan saya, kita perlu membezakan antara poster boy yang mewakili kepimpinan parti dengan calon yang benar-benar menjadi tarikan utama pengundi di peringkat negeri. Kedua-duanya tidak semestinya orang sama.
Bagi BN, Ab Rauf mempunyai kelebihan sebagai Ketua Menteri dan pemimpin utama kerajaan negeri. Beliau berpotensi menjadi wajah utama kempen kerana pengundi akan mengaitkan pilihan raya ini dengan rekod pentadbiran kerajaan pimpinannya. Namun, peranan Ab Rauf bukan sekadar mengetuai kempen. Beliau perlu meyakinkan pengundi bahawa kerajaan negeri mempunyai pencapaian yang boleh dipertahankan dan rancangan yang jelas untuk tempoh seterusnya. Cabaran beliau ialah menjadikan status penyandang sebagai aset politik, bukannya beban yang memaksa BN mempertahankan setiap kelemahan pentadbiran.
Bagi PH, Ab Rauf sebagai penyandang dan pemimpin kerajaan negeri memberikan BN kelebihan dari segi pengenalan kepada pengundi. Oleh itu, PH memerlukan seorang tokoh yang mampu membawa naratif alternatif dengan jelas. Ab Rauf bukan tokoh PH.
Saya juga berpandangan kita tidak seharusnya mengabaikan calon tempatan yang mungkin tidak begitu menonjol di peringkat nasional.
Di kawasan tertentu, seorang calon yang mempunyai rekod khidmat masyarakat, hubungan kukuh dengan penduduk dan reputasi yang baik boleh menjadi lebih berpengaruh daripada pemimpin besar yang datang berkempen dari luar.
© New Straits Times Press (M) Bhd
