Petaling Jaya: Dalam era yang menyaksikan maklumat bergerak lebih pantas daripada peluru, peperangan tidak lagi berlaku semata-mata di medan tempur. Sebaliknya, ia turut berlangsung di skrin telefon pintar, televisyen dan pelbagai platform media di seluruh dunia. Konflik antara Israel dan Palestin bukan sahaja melibatkan pertempuran fizikal, malah turut menjadi medan persaingan untuk mempengaruhi persepsi masyarakat antarabangsa. Persoalan yang semakin mendapat perhatian ialah sama ada media massa benar-benar berfungsi sebagai penyampai kebenaran, ataupun sebenarnya memainkan peranan dalam membentuk cara masyarakat melihat dan mentafsir sesuatu kebenaran.
Sejak sekian lama, pelbagai media antarabangsa telah menerima kritikan berhubung cara mereka melaporkan konflik di Palestin. Walaupun kebanyakan organisasi media menegaskan komitmen mereka terhadap prinsip kewartawanan yang bebas dan berkecuali, hakikatnya setiap laporan berita melibatkan proses pemilihan maklumat, gambar, tajuk berita serta sudut pelaporan tertentu. Semua elemen ini mempunyai pengaruh yang besar terhadap pemahaman khalayak. Dalam sesetengah keadaan, perkara yang tidak dilaporkan oleh media boleh memberi kesan yang sama besar, atau lebih besar, daripada perkara yang dipaparkan kepada umum.
Salah satu isu yang sering dibincangkan ialah penggunaan bahasa dalam laporan berita. Peristiwa yang sama boleh digambarkan dengan cara yang berbeza bergantung kepada pendekatan sesebuah media. Sebagai contoh, tindakan ketenteraan oleh pihak Israel sering dihuraikan sebagai “langkah mempertahankan diri”, manakala tindakan oleh pihak Palestin pula kerap dilabelkan sebagai “serangan” atau “keganasan”. Walaupun kedua-dua pihak terlibat dalam konflik yang mengakibatkan kehilangan nyawa dan penderitaan orang awam, penggunaan istilah yang berbeza ini mampu membentuk persepsi masyarakat secara tidak langsung. Pemilihan kata-kata yang kelihatan kecil sebenarnya mempunyai kuasa besar dalam mempengaruhi cara seseorang memahami sesuatu konflik.
Pada masa yang sama, perkembangan media digital telah membuka ruang yang lebih luas kepada masyarakat untuk mendapatkan maklumat daripada pelbagai sumber. Gambar, video dan laporan yang dikongsikan oleh penduduk tempatan atau saksi kejadian di lapangan kini boleh disebarkan secara langsung kepada masyarakat dunia tanpa perlu melalui organisasi media tradisional. Fenomena ini telah mencabar dominasi media arus perdana dan mendorong lebih ramai orang untuk menilai semula naratif yang sering dipaparkan oleh media utama. Namun demikian, media sosial juga tidak terlepas daripada pelbagai kelemahan. Penyebaran maklumat yang tidak disahkan, berita palsu serta kandungan yang dimanipulasi boleh berlaku dengan sangat pantas dan berpotensi mengelirukan masyarakat.
Kesan daripada pelaporan media tidak hanya terhad kepada pembentukan pandangan awam. Dalam banyak keadaan, ia turut mempengaruhi dasar luar sesebuah negara, hubungan diplomatik antarabangsa serta tahap sokongan masyarakat terhadap pihak-pihak yang terlibat dalam konflik. Bagi majoriti masyarakat dunia yang tidak berada di kawasan peperangan, media menjadi jendela utama untuk memahami apa yang sedang berlaku. Oleh itu, sekiranya jendela tersebut dipengaruhi oleh kecenderungan tertentu atau maklumat yang tidak lengkap, gambaran yang diterima oleh masyarakat juga berkemungkinan tidak mencerminkan realiti sebenar secara menyeluruh.
Situasi di Palestin memperlihatkan cabaran besar yang dihadapi oleh dunia kewartawanan pada abad ke-21. Media perlu mengekalkan kredibiliti dan integriti mereka dalam suasana yang dipenuhi tekanan politik, kepentingan ekonomi dan pengaruh ideologi. Dalam masa yang sama, masyarakat sebagai pengguna maklumat tidak boleh lagi menerima setiap laporan secara pasif tanpa penilaian kritis. Sebaliknya, mereka perlu membangunkan kemahiran literasi media agar mampu meneliti, membandingkan dan menilai maklumat daripada pelbagai sumber sebelum membuat sebarang kesimpulan.
Kesimpulannya, persoalan utama mungkin bukan tentang media mana yang lebih benar atau lebih salah dalam melaporkan konflik Palestin. Sebaliknya, yang lebih penting ialah kesedaran bahawa kebenaran dalam sesuatu konflik sering mempunyai pelbagai dimensi dan perspektif. Tiada satu media pun yang mampu menggambarkan keseluruhan realiti secara sempurna. Oleh itu, untuk memahami isu Palestin dengan lebih adil dan menyeluruh, masyarakat perlu bersedia mendengar pelbagai suara, meneliti pelbagai sumber, dan sentiasa bersikap terbuka terhadap pandangan yang berbeza. Hanya dengan pendekatan sedemikian, kita dapat menghampiri gambaran yang lebih hampir kepada kebenaran sebenar.
Oleh: E-SO FATIN
PELAJAR PERTUKARAN, AKADEMI PENGAJIAN ISLAM, UNIVERSITI MALAYA
PRINCE OF SONGKLA UNIVERSITY, THAILAND
fatin.eso2021@gmail.com
