Kejayaan dalam kehidupan seorang Muslim bukan sekadar diukur melalui banyaknya harta, tingginya pangkat, luasnya pengaruh atau hebatnya pencapaian duniawi. Dalam kerangka Islam, kejayaan ialah keadaan apabila manusia mampu hidup sebagai hamba Allah yang taat, khalifah yang beramanah, insan yang bermanfaat dan hamba yang pulang kepada Allah dengan iman serta amal soleh.
Matlamat sebenar kehidupan manusia dijelaskan dengan terang dalam firman Allah SWT yang bermaksud: “Dan Aku tidak menciptakan jin dan manusia melainkan supaya mereka beribadah kepada-Ku.” (Surah al-Zariyat ayat 56)
Ibadah bukan hanya solat, puasa, zakat dan haji, tetapi mencakupi setiap perbuatan yang dilakukan dengan niat yang benar, menurut syariat dan membawa manfaat. Justeru, belajar, bekerja, berniaga, mentadbir, mendidik keluarga, menulis, menyelidik dan berkhidmat kepada masyarakat boleh menjadi ibadah apabila dilakukan kerana Allah.
Faktor pertama kejayaan seorang Muslim ialah keimanan yang sahih dan tauhid yang murni. Iman membetulkan arah hidup, menenangkan jiwa dan memandu keputusan manusia ketika berdepan ujian. Tanpa iman, kejayaan dunia boleh berubah menjadi kesombongan, kekayaan boleh menjadi kelalaian, ilmu boleh menjadi alat kepentingan diri dan kuasa boleh menjadi punca kezaliman.
Allah SWT berfirman yang bermaksud: “Sesiapa yang beramal soleh, sama ada lelaki atau perempuan, sedang dia beriman, maka sesungguhnya Kami akan menghidupkannya dengan kehidupan yang baik.” (Surah al-Nahl, ayat 97)
Faktor kedua ialah niat yang ikhlas. Rasulullah SAW bersabda yang bermaksud: “Sesungguhnya setiap amalan bergantung kepada niat, dan sesungguhnya setiap orang akan mendapat berdasarkan apa yang diniatkannya.” (Hadis Riwayat Bukhari dan Muslim)
Niat membezakan antara kerja biasa dengan ibadah, antara penat yang sia-sia dengan penat yang diberi pahala, antara populariti dunia dengan kemuliaan di sisi Allah.
Faktor ketiga ialah ilmu yang benar. Islam tidak memuliakan kejahilan, bahkan wahyu pertama dimulakan dengan perintah membaca. Umat Islam terdahulu mencapai kegemilangan kerana mereka menggabungkan iman dengan ilmu, akhlak dengan kemahiran, ibadah dengan ketekunan dan dunia dengan akhirat.
Para sahabat bukan sekadar ahli ibadah, tetapi juga pemimpin, pendidik, ahli strategi, pedagang, pentadbir dan pembina tamadun. Abu Bakar al-Siddiq RA menjadi contoh keteguhan iman dan pengorbanan harta; Umar al-Khattab RA menjadi lambang keadilan pentadbiran; Uthman ibn Affan RA terkenal dengan kemurahan dan sumbangan ekonomi; Ali ibn Abi Talib RA menjadi simbol ilmu, keberanian dan hikmah. Faktor keempat ialah amal soleh dan disiplin ibadah. Allah SWT berfirman yang bermaksud: “Dan carilah pada apa yang telah dikurniakan Allah kepadamu kebahagiaan negeri akhirat, dan janganlah engkau melupakan bahagianmu daripada dunia.” (Surah al-Qasas ayat 77)
Ayat ini membina keseimbangan yang sangat indah. Islam tidak menolak dunia, tetapi menolak sikap diperhambakan oleh dunia. Islam tidak melarang kekayaan, tetapi melarang kerakusan. Islam tidak menghalang kejayaan kerjaya, tetapi menuntut agar kerjaya tidak mengorbankan solat, keluarga, amanah dan maruah.
Faktor kelima ialah akhlak dan manfaat kepada manusia. Rasulullah SAW ialah contoh kejayaan paling sempurna. Baginda berjaya sebagai hamba Allah, rasul, pemimpin, suami, ayah, pendidik, hakim, panglima dan pembina masyarakat.
Namun, kejayaan baginda tidak dibina atas kemewahan, kekerasan atau kepentingan diri. Baginda membina manusia dengan rahmah, hikmah, amanah dan akhlak. Allah SWT berfirman yang bermaksud: “Dan sesungguhnya engkau (Muhammad) benar-benar memiliki akhlak yang agung.” (Surah al-Qalam ayat 4)
Faktor keenam ialah kesungguhan, tawakal dan daya tahan. Rasulullah SAW bersabda yang bermaksud: “Bersungguh-sungguhlah terhadap perkara yang bermanfaat bagimu, mohonlah pertolongan kepada Allah, dan janganlah engkau berasa lemah.” (Hadis Riwayat Muslim) Hadis ini mengajar bahawa Muslim tidak wajar menjadi pasif, malas atau hanya menyerah tanpa usaha. Tawakal bukan alasan meninggalkan perancangan, sebaliknya tawakal ialah pergantungan hati kepada Allah selepas melaksanakan usaha terbaik.
Kehidupan moden memperlihatkan cabaran besar apabila manusia sering diukur berdasarkan pemilikan, penampilan dan kedudukan. Budaya materialistik menjadikan sebahagian manusia sentiasa berasa tidak cukup, walaupun memiliki banyak perkara.
Kajian psikologi kontemporari juga menunjukkan bahawa orientasi materialistik yang kuat sering dikaitkan dengan kesejahteraan diri yang lebih rendah, manakala religiositi dan kerohanian mempunyai hubungan positif dengan makna hidup serta kesejahteraan. Dapatan ini selari dengan pandangan Islam bahawa harta bukan musuh manusia, tetapi hati yang diperhambakan oleh harta itulah punca kerosakan.
Kesimpulannya, kejayaan seorang Muslim dibina atas iman, ikhlas, ilmu, amal soleh, akhlak, kesungguhan, tawakal dan kesedaran akhirat. Muslim yang berjaya bukan orang yang meninggalkan dunia, tetapi orang yang mengurus dunia dengan panduan akhirat. Dia menikmati nikmat dunia, tetapi sentiasa sedar bahawa pertemuan dengan Allah ialah matlamat terbesar.
Penulis Penyelaras Program Khas Bahasa Arab, Akademi Pengajian Islam Universiti Malaya, Pusat Pendidikan Universiti Malaya, Bachok, Kelantan
© New Straits Times Press (M) Bhd
